Trong quá trình thi công sơn phủ, chất lượng bề mặt luôn là yếu tố quyết định tính thẩm mỹ và độ bền của sản phẩm. Tuy nhiên, ngay cả khi sử dụng hệ sơn chất lượng cao, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp phải các lỗi bề mặt gây ảnh hưởng đến chất lượng hoàn thiện.
Một trong những lỗi thường gặp nhất là hiện tượng mắt cá, còn được gọi là fisheye defect. Lỗi này không chỉ làm giảm giá trị thẩm mỹ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bảo vệ của lớp phủ.
Việc hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng đúng biện pháp xử lý sẽ giúp doanh nghiệp giảm tỷ lệ sản phẩm lỗi, tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.
HIỆN TƯỢNG MẮT CÁ TRONG SƠN PHỦ LÀ GÌ?
Mắt cá là hiện tượng xuất hiện các vết lõm hình tròn hoặc các hố nhỏ trên bề mặt màng sơn sau khi thi công. Các khuyết tật này thường có dạng vòng tròn với phần mép nổi lên và phần tâm bị lõm xuống. Hình dạng của chúng khá giống mắt cá nên được gọi là hiện tượng mắt cá hoặc fisheye.
Hiện tượng này xảy ra khi lớp sơn ướt bị co rút khỏi một khu vực nhất định trên bề mặt. Kết quả là lớp phủ không thể trải đều và tạo thành các vùng khuyết thiếu cục bộ. Trong ngành sơn công nghiệp, fisheye còn được gọi là cratering, cissing hoặc poor wetting. Đây là một trong những lỗi liên quan trực tiếp đến khả năng thấm ướt của lớp sơn đối với bề mặt vật liệu.
DẤU HIỆU NHẬN BIẾT HIỆN TƯỢNG MẮT CÁ
Xuất hiện các hố tròn nhỏ trên bề mặt
Các hố thường có đường kính từ vài milimet đến vài centimet tùy theo mức độ nhiễm bẩn. Khu vực trung tâm thường bị thiếu sơn hoặc có độ phủ rất thấp.
Bề mặt sơn không đồng đều
Thay vì tạo thành một lớp màng liên tục, lớp sơn bị tách thành các vùng riêng biệt. Điều này làm giảm tính thẩm mỹ của sản phẩm.
Xuất hiện sau khi sơn khô
Nhiều trường hợp bề mặt nhìn bình thường khi mới phun. Tuy nhiên, khi sơn bắt đầu dàn trải và đóng rắn, các vết mắt cá mới xuất hiện rõ ràng.
NGUYÊN NHÂN GÂY RA HIỆN TƯỢNG SƠN MẮT CÁ
Nhiễm bẩn silicone
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất trong ngành sơn phủ. Silicone có sức căng bề mặt rất thấp. Khi xuất hiện trên bề mặt vật liệu hoặc trong môi trường thi công, chúng khiến lớp sơn bị đẩy ra khỏi khu vực nhiễm bẩn.
Chỉ một lượng silicone rất nhỏ cũng có thể tạo ra hàng loạt khuyết tật trên bề mặt sơn. Các nguồn silicone thường gặp bao gồm chất đánh bóng, dầu silicone, chất chống dính và một số loại chất bôi trơn công nghiệp.
Dầu mỡ và chất bôi trơn
Dầu thủy lực, dầu gia công cơ khí và mỡ bôi trơn là các tác nhân gây lỗi phổ biến. Nếu bề mặt không được làm sạch hoàn toàn trước khi sơn, lớp phủ sẽ không thể bám dính đồng đều. Kết quả là hiện tượng co rút màng sơn xuất hiện tại các vị trí nhiễm dầu.
Bụi bẩn và tạp chất
Các hạt bụi mịn có thể hấp thụ dầu hoặc các chất có năng lượng bề mặt thấp. Khi bám trên nền vật liệu, chúng trở thành tâm điểm hình thành mắt cá. Nguồn bụi có thể đến từ môi trường sản xuất, vật liệu lau chùi hoặc quá trình chà nhám.
Nhiễm bẩn từ hệ thống khí nén
Nhiều doanh nghiệp tập trung xử lý bề mặt nhưng lại bỏ qua hệ thống khí nén. Nếu máy nén khí chứa hơi dầu hoặc hơi nước, các chất này có thể đi vào súng phun và gây lỗi bề mặt. Đây là nguyên nhân khá phổ biến trong các dây chuyền sơn công nghiệp.
Mất cân bằng sức căng bề mặt
Sơn chỉ có thể dàn trải tốt khi sức căng bề mặt của lớp phủ phù hợp với nền vật liệu. Nếu xuất hiện sự chênh lệch lớn về năng lượng bề mặt, màng sơn sẽ bị co lại và tạo thành các hố lõm đặc trưng của fisheye.
TÁC ĐỘNG CỦA HIỆN TƯỢNG MẮT CÁ ĐẾN CHẤT LƯỢNG SƠN PHỦ
Các vết lõm xuất hiện rõ trên bề mặt hoàn thiện. Điều này đặc biệt nghiêm trọng đối với các sản phẩm yêu cầu độ bóng cao hoặc chất lượng ngoại quan cao.
Tại các vị trí bị lỗi, độ dày màng sơn thường thấp hơn tiêu chuẩn. Những khu vực này dễ trở thành điểm khởi phát của hiện tượng ăn mòn hoặc xuống cấp sớm.
Ngoài ra, khi xuất hiện mắt cá, doanh nghiệp thường phải chà nhám và sơn lại. Quá trình này làm tăng tiêu hao vật tư, nhân công và thời gian sản xuất.
KẾT LUẬN
Hiện tượng mắt cá là một trong những lỗi bề mặt phổ biến nhất trong ngành sơn phủ. Nguyên nhân chủ yếu đến từ silicone, dầu mỡ, bụi bẩn và các tác nhân làm giảm sức căng bề mặt của lớp sơn.
Mặc dù đây là lỗi thường gặp, nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh nếu doanh nghiệp kiểm soát tốt quy trình vệ sinh, môi trường thi công và hệ thống thiết bị.
Việc xác định đúng nguyên nhân gốc không chỉ giúp xử lý triệt để hiện tượng fisheye mà còn góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm chi phí sửa lỗi và tăng hiệu quả sản xuất trong dài hạn.
VICHEM – ĐẠI LÝ PHÂN PHỐI CHÍNH HÃNG PHỤ GIA HÓA CHẤT ĐẾN TỪ CÁC THƯƠNG HIỆU LỚN NHƯ COVESTRO, SINOPEC, BUHLER,… TẠI VIỆT NAM
Vichem là đại lý phân phối chính hãng các sản phẩm phụ gia hóa chất đến từ các thương hiệu lớn như Covestro, Sinopec, Buhler,… tại thị trường Việt Nam. Chúng tôi không chỉ cung cấp sản phẩm chất lượng mà còn mang đến dịch vụ hậu mãi đạt chuẩn quốc tế.
Để biết thêm về sản phẩm, xin vui lòng liên hệ với chúng tôi thông qua các kênh sau
📞 Hotline: 08 1790 1790
📧 Email: contact@vichem.vn
🔎 LinkedIn: Vichem JSC
🌐 Website: www.vichem.vn
📌 Facebook: Vichem JSC
