Keo dán hiện diện trong hầu hết các ngành công nghiệp và cả trong đời sống hàng ngày. Từ sản xuất điện tử, nội thất, xây dựng cho đến chế tạo ô tô, lớp keo là cầu nối đảm bảo liên kết chắc chắn. Thế nhưng, không ít trường hợp sản phẩm lại gặp sự cố chỉ vì một hiện tượng nhỏ. Đó là hiện tượng keo dán bị thoát khí, hay còn gọi là outgassing. Nghe có vẻ đơn giản, nhưng hậu quả để lại vô cùng nghiêm trọng. Nếu không xử lý triệt để, sản phẩm khó đạt yêu cầu kỹ thuật và thẩm mỹ.
KHÁI NIỆM HIỆN TƯỢNG KEO DÁN BỊ THOÁT KHÍ
Trong quá trình sử dụng keo dán, đôi khi lớp keo xuất hiện bọt khí hoặc lỗ rỗng. Hiện tượng này được gọi là thoát khí, hay outgassing. Nó xảy ra khi khí hoặc hơi bị giữ lại thoát ra ngoài trong lúc keo đóng rắn.
Thoát khí thường gặp ở các hệ keo epoxy, polyurethane, silicon và acrylic. Dù diễn ra ở mức độ nhỏ, nó vẫn có thể gây ra tác động nghiêm trọng. Về bản chất, đây là sự tương tác giữa khí bị nén trong keo, dung môi bay hơi hoặc phản ứng hóa học trong hệ chất kết dính. Trong công nghiệp, thoát khí được coi là một khuyết tật không mong muốn. Nó không chỉ ảnh hưởng đến liên kết bám dính mà còn làm giảm giá trị thương mại của sản phẩm.
NGUYÊN NHÂN GÂY THOÁT KHÍ
Quá trình trộn và điều kiện thi công
Trong khâu trộn, nếu không tiến hành khử khí, không khí dễ bị cuốn vào. Khi keo được thi công trong môi trường nhiệt độ cao, dung môi bay hơi nhanh, tạo thành bọt trước khi keo ổn định. Điều này làm màng keo kém đặc chắc. Bên cạnh đó, keo PU rất nhạy cảm với độ ẩm. Khi gặp nước, nhóm isocyanate phản ứng sinh khí CO₂. Ngoài ra, ở môi trường nhiệt độ cao, độ nhớt keo giảm mạnh, khiến khí thoát ra không kiểm soát, hình thành lỗ rỗng lớn.
Vật liệu nền và trạng thái bề mặt
Những vật liệu xốp như gỗ hoặc bê tông thường chứa khí và hơi ẩm. Khi dán keo, hơi này thoát ra, gây bọt. Nếu không sấy hoặc xử lý bề mặt, hiện tượng thoát khí càng nghiêm trọng. Ngay cả kim loại lạnh cũng có thể ngưng tụ ẩm và làm giảm chất lượng dán.
HỆ QUẢ CỦA HIỆN TƯỢNG THOÁT KHÍ
Suy giảm độ bền cơ học và nguy cơ bong tróc
Khi bọt khí hình thành, cấu trúc lớp keo mất đi tính đồng nhất. Liên kết giữa các bề mặt bị suy yếu, dẫn đến tình trạng bong tróc sớm. Thoát khí cũng khiến màng keo không còn ổn định về cơ lý, độ bền cắt và độ bền bóc giảm rõ rệt. Những yếu tố này trực tiếp rút ngắn tuổi thọ sản phẩm, khiến khả năng chịu tải và độ bền sử dụng không đạt yêu cầu.
Ảnh hưởng thẩm mỹ và giá trị ứng dụng
Bọt khí hoặc lỗ rỗng làm bề mặt keo xuất hiện vết rỗ và mờ đục. Với sản phẩm quang học, điện tử hay kính, chỉ một khiếm khuyết nhỏ cũng làm giảm độ trong suốt và gây lỗi thị giác. Trong ngành nội thất gỗ, lớp keo rỗ tạo cảm giác kém tinh xảo, làm giảm giá trị thương mại. Ở những lĩnh vực yêu cầu thẩm mỹ cao, thoát khí trở thành rào cản lớn cho chất lượng cuối cùng.
Hình thành ứng suất nội và nứt vi mô
Trong hệ epoxy và PU, quá trình thoát khí tạo ra sự chênh lệch áp lực bên trong lớp keo. Ứng suất này tích tụ lâu ngày dẫn đến nứt vi mô. Khi các vết nứt phát triển, mối dán không còn an toàn, dễ bị phá vỡ. Đặc biệt trong ngành điện tử, chỉ một bọt khí nhỏ cũng có thể kích hoạt phóng điện cục bộ, làm suy giảm độ tin cậy và rút ngắn tuổi thọ linh kiện.
BIỆN PHÁP PHÒNG TRÁNH
Kiểm soát quy trình, môi trường và thao tác thi công
Một trong những biện pháp quan trọng nhất để hạn chế thoát khí là kiểm soát chặt chẽ quy trình. Sau khi trộn, keo cần được khử khí bằng máy hút chân không, hoặc ít nhất để yên trong môi trường tĩnh mười đến mười lăm phút. Điều kiện thi công lý tưởng là nhiệt độ duy trì ở mức 20–25°C với độ ẩm dưới 50%. Bên cạnh đó, thao tác thi công cũng cần được điều chỉnh phù hợp. Khi cần dán lớp dày, việc chia thành nhiều lớp mỏng sẽ giúp khí thoát ra từ từ và giảm nguy cơ hình thành bọt khí trong màng keo. Ngoài ra, có thể bổ sung chất khử bọt hoặc phụ gia chống tạo bọt để tăng hiệu quả ổn định.
Chuẩn bị bề mặt và lựa chọn hệ keo phù hợp
Bề mặt vật liệu đóng vai trò then chốt trong việc phòng tránh thoát khí. Trước khi dán, gỗ, bê tông hay kim loại cần được sấy khô nhằm loại bỏ hoàn toàn hơi ẩm. Với hệ keo hai thành phần, việc sử dụng máy trộn tĩnh thay cho khuấy thủ công sẽ giúp giảm bọt khí ngay từ khâu chuẩn bị. Trong môi trường độ ẩm cao, nên ưu tiên keo không dung môi hoặc các hệ có khả năng kháng ẩm tốt để đảm bảo độ bền liên kết. Việc chọn đúng loại keo và xử lý bề mặt đúng cách sẽ giúp hạn chế đáng kể rủi ro thoát khí, đồng thời nâng cao chất lượng bám dính lâu dài.
VICHEM – ĐẠI LÝ PHÂN PHỐI PHỤ GIA HOÁ CHẤT ĐẠT CHUẨN CHÍNH HÃNG TẠI VIỆT NAM
Vichem là đại lý phân phối phụ gia hoá chất đầy đủ thông tin theo quy định pháp lý tại Việt Nam. Chúng tôi không chỉ cung cấp sản phẩm chất lượng mà còn mang đến dịch vụ hậu mãi đạt chuẩn quốc tế. Các dịch vụ bao gồm:
- Tư vấn kỹ thuật: Hỗ trợ khách hàng lựa chọn mẫu sản phẩm phù hợp với mục đích sử dụng.
- Thử nghiệm phối màu: Đội ngũ chuyên gia của Vichem thực hiện các bài kiểm tra phối màu để đảm bảo kết quả đạt tiêu chuẩn thiết kế.
- Hỗ trợ ứng dụng thực tế: Đồng hành cùng khách hàng trong quá trình tích hợp vào dây chuyền sản xuất, đảm bảo hiệu suất tối ưu.
Để biết thêm về sản phẩm, xin vui lòng liên hệ với chúng tôi thông qua các kênh sau
📞 Hotline: 08 1790 1790
📧 Email: contact@vichem.vn
🔎 LinkedIn: Vichem JSC
🌐 Website: www.vichem.vn
📌 Facebook: Vichem JSC
