Máy xát trắng là thiết bị quan trọng trong dây chuyền sản xuất gạo. Tuy nhiên, nếu vận hành không đúng kỹ thuật, máy có thể gây hư hại gạo, làm giảm tỷ lệ hạt nguyên và ảnh hưởng đến hiệu quả toàn hệ thống. Việc nhận diện các lỗi phổ biến và biết cách xử lý sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và kéo dài tuổi thọ thiết bị. Bài viết này tổng hợp 6 lỗi thường gặp nhất khi sử dụng máy xát trắng và hướng dẫn khắc phục nhanh gọn, chính xác.
>>Xem thêm “Xát gạo là gì? Quy trình xát gạo diễn ra như thế nào?”
>>Xem thêm “Tiêu chuẩn chất lượng gạo xuất khẩu và vai trò của công nghệ xát gạo hiện đại”
1. GẠO BỊ GÃY NHIỀU SAU KHI XÁT
Hiện tượng hạt gạo vỡ xảy ra do áp lực xát không phù hợp với độ ẩm. Nếu gạo đầu vào quá khô hoặc quá ẩm, lực tác động sẽ làm nứt vỡ hạt.
- Hạt quá ẩm (trên 17%) sẽ khiến cho hạt thóc mềm và bở. Khi xát trắng, kết cấu hạt mềm sẽ dễ bóc vỏ cám nhưng cũng dễ làm tắt nghẽn lưỡi xát, hạt dễ bị gãy nát.
- Hạt quá khô (dưới 14%) thì độ tan rời của khối hạt lớn giúp việc sàng dễ dàng hơn. Tuy nhiên hạt sẽ rất giòn và dễ gãy trong quá trình xay xát.
Độ ẩm lý tưởng sẽ dao động từ 14 – 15.5%, thuận tiện cho việc xay xát và cho ra chất lượng gạo tốt nhất, hạn chế tình trạng gãy nát. Vì vậy cần kiểm soát kỹ về độ ẩm trước khi xát cũng như chú ý trong khâu bảo quản nguyên liệu thô đúng chuẩn.
2. MÁY XÁT BỊ NGHẸT
Nếu dòng gạo thoát ra không ổn định, dễ vón hoặc bị gián đoạn, máy có thể đang nghẹt buồng xát. Nguyên nhân do gạo đầu vào chứa nhiều tạp chất, chưa tách vỏ kỹ hoặc không vệ sinh máy định kỳ. Hậu quả khiến cho bụi, lớp cám, vỏ trấu và tạp chất dễ tích tụ gây nghẽn trục xát hoặc hệ thống hút bụi.
Để khắc phục vấn đề này trước hết cần ngắt điện để tránh các tổn hại liên quan đến động cơ. Sau đó kiểm tra bên trong máy có đang bị kẹt những hạt sạn hay vật thể lạ không. Tiến hành vệ sinh máy để loại bỏ các chất gây tắc nghẽn. Bên cạnh đó có thể lưu ý trong khâu làm sạch gạo đầu trước khi xát và vệ sinh máy xát định kỳ để hạn chế tình trạng trên.
3. GẠO TRẮNG KHÔNG ĐỀU
Gạo sau xát trắng xuất hiện vệt sẫm hoặc sáng loang lổ là dấu hiệu của quá trình xát không đồng đều. Nguyên nhân thường đến từ áp lực xát phân bố không ổn định, lưu lượng khí hút bụi yếu hoặc đá mài bị lắp lệch, mòn không đều. Tình trạng này làm giảm tính thẩm mỹ của hạt gạo, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đạt tiêu chuẩn xuất khẩu.
Để khắc phục, cần kiểm tra và thay thế lưới sàng nếu đã mòn, điều chỉnh lại hệ thống hút bụi nhằm tăng lưu lượng khí, đồng thời cân chỉnh buồng xát và đá mài để đảm bảo phân bố lực đều trên toàn bề mặt xát.
4. MÁY RUNG MẠNH VÀ PHÁT RA TIẾNG ỒN LỚN
Máy rung mạnh và phát ra tiếng ồn lớn thường là dấu hiệu của sự mất cân bằng cơ học trong quá trình vận hành. Nguyên nhân phổ biến là do trục xát bị lệch tâm hoặc bạc đạn đã mòn sau thời gian dài sử dụng. Ngoài ra, nếu các khớp bu lông không được siết chặt đồng đều, độ rung sẽ cộng hưởng và tạo ra tiếng ồn lớn. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu suất hoạt động mà còn có thể gây hỏng hóc đột ngột và giảm tuổi thọ thiết bị.
Cách khắc phục là thực hiện bảo trì định kỳ, kiểm tra độ cân bằng của trục xát, thay bạc đạn nếu cần và siết chặt toàn bộ các bu lông, khớp nối để đảm bảo máy vận hành ổn định.
5. MÁY HOẠT ĐỘNG QUÁ NHIỆT
Khi máy xát trắng gạo bị quá nhiệt, thường đi kèm hiện tượng dừng đột ngột, đây là dấu hiệu cho thấy máy cần được nghỉ ngơi. Tình trạng này nếu kéo dài có thể gây cháy mô-tơ, giảm tuổi thọ thiết bị và ảnh hưởng đến tiến độ sản xuất.
Để khắc phục hiện tượng trên cần bảo dưỡng động cơ định kỳ cũng như thường xuyên kiểm tra các bộ phận làm mát (khe thông gió, quạt tản nhiệt) không bị tắc nghẽn do bụi hoặc cám gạo tích tụ. Bên cạnh đó cần tránh để máy vận hành liên tục trong thời gian dài.
KẾT LUẬN
Vichem là đại lý phân phối chính thức các dòng thiết bị Bühler tại Việt Nam. Chúng tôi không chỉ cung cấp máy móc chính hãng mà còn đi kèm đầy đủ tài liệu kỹ thuật, phụ kiện tiêu chuẩn và dịch vụ bảo trì định kỳ. Đội ngũ kỹ thuật của Vichem luôn sẵn sàng hỗ trợ tại xưởng – từ khâu lắp đặt cho đến đào tạo vận hành phù hợp với từng ứng dụng cụ thể.
>>Xem thêm về các dòng máy móc thiết bị Buhler tại đây
Để biết thêm về sản phẩm, xin vui lòng liên hệ với chúng tôi thông qua các kênh sau
📞 Hotline: 0817 901 790
📧 Email: contact@vichem.vn
🔎 LinkedIn: Vichem JSC
🌐 Website: www.vichem.vn
📌 Facebook: Vichem JSC
